1961 Anayasası - Vatandaşlık Konu Özeti | DersinÖzü

1961 Anayasası

Gökay Demirkıran
Ekim 23, 2018
1961 anayasası

1961 ANAYASASI

Tarihler 27 Mayıs 1960 yılını gösterdiğinde İhtilal olmuş ve anayasal dönem değişiklik süreci başlamıştı. İktidarı ele geçiren Milli Birlik Komitesi yeni anayasanın hazırlanması için kurucu niteliği taşıyan meclisi kurmuş ve bu meclis hazırlanan anayasayı onaylayıp halk oyuna sunmuştular.

Halk oyuna sunulan anayasanın maddeleri ise 1961 Anayasasını oluşturuyordu. İşte o maddeler,

  • Türkiye Cumhuriyeti’nin rejimi, Atatürk ilke ve inkılaplarını, milli egemenlik ve meclisin üstünlüğünü benimsemiştir.
  • İktidarın gücü kuvvetler ayrılığı ile sınırlandırılmış olup yasama yetkisi TBMM ve Cumhuriyet senatosunda, yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar kurulunda, yargı yetkisi ise bağımsız mahkemelerde olacaktır.
  • Çift meclisli bir sistem hakimdir. Millet meclisi ve Cumhuriyet senatosudur.
  • Parlamenter sisteme geçilmiştir. Tek dereceli seçim sistemi hakimdir.
  • Cumhurbaşkanı 7 yıl süre ile görev yapabilir ve tek bir kereliğine seçilebilir.
  • Milli Güvenlik Kurulu kuruldu.

Günümüzde halen aktif bir şekilde çalışan Anayasa mahkemesi 1961 anayasası sonucunda kurulmuştur. Bu anayasa ile anayasanın üstünlüğü kabul edilmiş ve kanunların anayasa ile uyumluluğun kontrol edilmesi için Anayasa mahkemesi kurulmuştur. Ayrıca en demokratik ve en liberal anayasa olma özelliği taşımaktadır. Bu özelliğe sebep olan anayasa maddesi ise işçilerin ve memurların sendikalaşma, toplu sözleşme ve grev hakkının verilmesidir.

1971 – 1973 ARASI ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİ

Dönemin hareketli siyasi zemini nedeni ile anayasa önemli olacak şekilde değişikliklere uğramıştır.  Bu değişikliklere bakacak olursak;

  • KHK olarak bilinen Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi ilk kez bu dönem Bakanlar kuruluna yetki olarak verilmiştir.
  • Üniversitelerin özerk yapısı çeşitli oranlarda kısıtlanmış ve TRT tamamen devlet kanalı yapılmıştır. Özerkliği kaldırılmıştır.
  • Askeri otorite güçlenmiştir.
  • Devlet memurlarının 1961 anayasasında elde etmiş olduğu sendika kurma hakkı iptal edildi.
  • Askeri Yüksek İdare Mahkemesi olarak bilinen DGM (Devlet Güvenlik Mahkemeleri) kuruldu.

KPSS LISANS
22 Temmuz 2018

Üye OlŞifremi Unuttum