2008 Küresel Finansal Krizin Nedenleri | DersinÖzü

2008 Küresel Finansal Krizin Nedenleri

DersinÖzü
Kasım 6, 2017

Küresel Finansal Krizin Nedenleri

2008 yılında ortaya çıkan küresel finansal krizin sebepleri ABD’de yaşanan ekonomik durgunluk sonucunda ABD Merkez Bankası (FED) kısa vadeli gösterge oranlarını düşürmeye başlamıştır. Faizler gayrimenkul fiyat artışlarının altında kaldığı için borçlanarak gayrimenkul almak karlı hale gelmiştir. Düşük faiz ve enflasyon oranının sonucu olarak konut satın alma maliyetleri düşmüş ve konutlara olan talep artmıştır. Sadece ev sahibi olmak isteyenler değil aynı zamanda yatırımcılar ve spekülatörlerde gayrimenkul piyasasına yönelmiştir. Artan küresel likiditenin de etkisiyle işi ve geliri olmayanlara da kredi verilmesine yol açmıştır. Dolayısıyla uygulanan faiz politikası, mortgage piyasasında görülen bozulmalar, risk denetiminde ve şeffaflıkta meydana gelen aksaklıklar, menkul kıymetleştirmenin ve türev ürünlerin artması sonucunda mali yapı daha riskli hale gelmiştir.[1]

Konutlara olan talebin artmasıyla ve konut fiyatları spekülatif olarak iki katına kadar yükselmiştir.  Konut fiyatlarında yaşanan spekülatif artış 2006 yılı ortalarına kadar sürmüştür. Emlak fiyatlarının yükselmesi ile emlak sahipleri gelirlerini artırarak yeniden borçlanarak konut satın almış, lüks ve ithal harcamalarını artırmıştır. Hane halklarının gelirinin satın almayacağı bu artışların sonucunda FED şişen ekonomiyi rahatlatmak ve artan enflasyonu düşürmek için faiz oranlarını yükseltmesi krizin oluşmasını tetiklemiştir. Faiz oranlarının yükselmesi konut fiyatlarının düşmeye başlaması hane halkının borcunun konutun fiyatını aşmasıyla sonuçlanmış ve krediler geri ödenmemeye başlanmıştır. Düşük gelirli kişiler kredileri ödeyemez hale gelince bankalar tedirgin olmaya başlamış ve ek teminatlar istemiştir. Kredileri geri ödemeyen kişiler evleri satmak istemiş fakat piyasada oluşan aşırı konut arzı fiyatları iyice düşürmüştür. Bu durum bankaları zor duruma sokmuştur. [2]

Mortgage piyasasında yaşanan güven kaybı krizin ortaya çıkmasında etkili olmuştur. Krizin ortaya çıkması Ownit Mortgage Solutions adlı şirketin batması ile olmuştur. 2007’de Case Shiller indeksinin %16’dan 2008 ortasına kadar %10 düzeyine ineceği beklentisi, endişe paniği artırmıştır. HSBC zarar açıklamış ve mortgage kredi bölümünü kapatmıştır. General Motors 1 milyon dolar zarar açıklamıştır. Bunun gibi birçok şirket ciddi zararlara uğramış ve bazı finansal kuruluşlar iflas etmiştir. Ayrıca binlerce kişi işsiz kalmıştır. Şirketlerin uğradıkları zarar sadece ABD ile sınırlı kalmamış aynı zamanda Alman AKB Bank ve Bank Of China gibi bankalarda zarar açıklamışlardır. Lehman Brothers, çok fazla sorunlu kredi olduğundan dolayı FED tarafından kurtarılmamış ve şirket iflas etmiştir. Bu ABD’deki 639 milyar dolar ile en büyük iflas başvurusudur. Ayrıca krizin dünya geneline yayılmasını tetiklemiştir.[3]


[1] Baysal, age, 52.

[2] Hüseyin Ali Kutlu, Savaş Demirci, “Küresel Finansal Krizi (2007-?) Ortaya Çıkaran Nedenler, Krizin Etkileri, Krizden Kısmi Çıkış Ve Mevcut Durum”, Muhasebe ve finansman Dergisi, s. 52 (2011), 122-123.

[3] İsmet Göçer, “Küresel Ekonomik Krizin Etkileri: Panel Veri Analizi”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 16, s. 29 (2013), 166-170.

KPSS LISANS
22 Temmuz 2018

Üye OlŞifremi Unuttum