Borsada Sürü Davranışı, Psikolojisi | DersinÖzü

Borsada Sürü Davranışı, Psikolojisi

DersinÖzü
Haziran 3, 2017

Sürü davranışı veya diğer deyişle “sürü psikolojisi” ekonomide sıkça karşımıza çıkan kavramlardan birisidir. Genellikle hisse senedi, gayrimenkul, faiz, döviz vb. piyasalarında karşımıza çıkar. Ayrıca günümüzde yeni yatırım araçlarından olan Bitcoin piyasasında da bu kavramdan söz edebiliriz. Şimdi sürü davranışı nedir ne değildir bunu ele alalım.

Yatırımcılar, yatırımlarını yaparken ülkenin siyasi, ekonomik ve sosyal durumu, makroekonomik göstergeler, satın aldığı yatırım aracının piyasa durumu, teknik analizler ve bilanço gibi göstergelere bakarak yatırımlarını gerçekleştirirler. Fakat bazı yatırım araçlarında gereğinden fazla “artışlar” yaşanmakta bu durumda balon fiyatın oluşmasına neden olmaktadır. Balon fiyatın oluşmasında özellikle o yatırım aracına olan talebin artması ve para kazanmak için o malı satın alan insanların piyasaya girerek spekülasyona neden olarak fiyatların aşırı değerlenmesine neden olmaktadır. Bundan sonra artık insanlar “kulaktan dolma” bilgilerle hareket etmeye başlarlar. Örneğin bir hisse senedinin fiyatının yükselmesi sonucu yatırımcılar fiyat yükselişinin devam edeceğini sanarak yatırım yapmaya devam ederler. Hissenin fiyatı gereğinden fazla artar ve sonucunda kar satışlarının başlamasıyla hisse düşmeye başlar. Böylece insanlar düşüşün devam edeceğini sanıp satışa başlar ve balon patlar. Bu durum hem artışta hemde düşüşte sürü psikolojisine güzel bir örnektir.

Sürü psikolojisinin ortaya çıkış nedeni olarak iki sebep gösterilmektedir. Bunlar:

 1.  Bandwagon etkisi (bandwagon effects): Bazı yatırımcıların borsa geçmişinin olması, diğer insanlar tarafından hareketlerinin takip edilmesidir. Üç yatırımcı tipi vardır. Bu üç yatırımcının piyasanın sahip olmadığı bilgilere sahip olduklarını düşünelim. Birinci yatırımcı bir bilgi aldıktan sonra satışa geçebilir. İkinci yatırımcı herhangi bir olumlu veya olumsuz bilgiye sahip olmadığı halde birinci yatırımcı satışa geçtiği için satış yapacaktır. Üçüncü yatırımcı olumlu bir bilgiye sahip olsa bile diğer yatırımcılar satış yaptığı için oda satış yapabilir.

 2.  Bir diğer neden ise kriz riskinin yüksek olduğu ülkelerdir. Bu ülkelerde bireysel değilde kurumsal yatırımcılar önemlidir. Yatırımcının paralarını fonlar yönlendirir. Piyasada olumsuzluğun sezilmesi durumunda fon getirileri düşeceğinden yatırımcılar fonlarını satma eğiliminde olacaklardır.

 Yararlanılan Kaynaklar 

1 Savaş Durmuş, “Finansal Krizleri Açıklamaya Yönelik Yaklaşımlar”, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, s. 5 (2010), 41.

KPSS LISANS
22 Temmuz 2018

Üye OlŞifremi Unuttum