Derinin Yapısı, Oluşumu, Gelişimi ve Özellikleri | DersinÖzü

Derinin Yapısı, Oluşumu, Gelişimi ve Özellikleri

DersinÖzü
Mayıs 6, 2017

DERİ VE YAN OLUŞUMLARI

Anahtar Kelimeler

  • Derinin Yapısı
  • Derinin Oluşumu
  • Derinin Gelişimi
  • Derinin Özellikleri
 Derinin İşlevleri : Koruma, Duyusal reseptör görevi, Boşaltım-Sekresyon, D vitamini metabolizması, Kan basıncı ile vücut ısısının düzenlenmesi.

Derinin Fizik Muayenesi:

  • Sarı Renkà Sarılığı,
  • Mavi-Gri Renk à Kalp-Damar ve Solunum fonksiyonlarında patolojik bir durumu yansıtan Siyanozu,
  • Soluk RenkàAnemiyi, belirtir.
  • Pigmentasyon yokluğu ise Tirozini melanine dönüştüren tirozinaz enziminin genetik olarak yokluğu ile karakterize albinizmi düşündürür.

Derinin Gelişimi:

Epidermis, embriyonun dışını kaplayan yüzey ektoderminden köken alırken, dermis mezenşimden köken alır.

Gelişimin ilk 3 ayı süresince deri yapısında ektodermal nöral krista kökenli hücreler de katılır. Bu hücreler melanin pigmenti sentezler ve melanosit adıyla bilinirler.

Verniks Kazeoza:

Doğumda deri; yağ bezlerinin salgıları, dejenere olmuş epidermal hücreler, kıllarda oluşan beyazımsı bir tabaka ile örtülüdür. Bu tabaka verniks kazeoza olarak isimlendirilir. Verniks Kazeoza, deriyi amniyotik sıvının zedeleyici etkisinden korur.

Epidermis, damarsızdır. Dermal tabaka, fazla miktarda kanla beslenir.

EPİDERMİS

Keratinositler, Melanositler, Merkel Hücreleri, Langerhans hücreleri bulundurur.

  1. Stratum Basale (Stratum Germinatium): Bazal laminaya oturmuş, mitozla çoğalan tek katlı bazofilik silindirik keratinositlerden oluşmuştur. Diğer tüm tabakalardaki keratinositlerin kaynağıdır. Komşu hücreler birbirlerine desmosomlarla, bazal laminaya ise hemidesmosomlarla tutunur.
  2. Stratum Spinosum: Birkaç katlı büyük keratinositlerden oluşur Torofibriller, desmozomlara kadar uzanırlar.
  • Stratum Granulasum: Yassı, poligonal biçimli çok sayıda membransız keratohyalin granülleri içeren hücrelerden oluşur. Granüller koyu bazofilik boyanır.
  1. Stratum Lucidum: Yalnızca kalın deride görülür. Yassılanmış keratinositlerin oluşturduğu asidofilik şeffaf bantlar şeklindedir. Sitoplazmada filagrinle birbirine bağlanan sitokeratin ara filaman hücreleri bulunur.
  2. Stratum Corneum: Epidermisin en dış tabakasıdır. Çekirdeksiz keratinositlerden oluşur. Olgun keratin ile örtülüdür.
 Langerhans Hücreleri : Dentritik hücrelerdir. T lenfositlere antijen sunarlar. Birbeck granülleri bulunur. Torofilament içermezler. Başlıca statüm spinosum da bulunur.

 Merkel Hücreleri : Kalın deride daha çoktur.  Stratum basale hücreleri arasında dağılmıştır. Sinir sonlanmaları Merkel hücresinin bazal yüzünü örtecek şekilde disk biçimli bir genişleme (Merkel Diski) yaparlar. Duysal Mekanoreseptörlerdir.

DERMİS

  1. Stratum Pappilare: Epidermisi besleyen yoğun bir kapiller ağ içerir. Gevşek bağ dokusu yapısındadır. Elastik liflerden zengindir. Papillalar parmak şekilli uzantılardır ve epidermise doğru girerek temas yüzeyini artırırlar. Çok sayıda serbest sinir sonlanmalarına sahiptirler. Birçok dermal papillada Meissner Korpüskülü denilen kapsüllü dokunma reseptörü bulunur.
  2. Stratum Retikulare: Pappilare tabakanın altında bulunur. Kollajen ve elastik lif demetlerinden zengin düzensiz sıkı bağ dokusudur. Kan damarları, sinirler, yağ ve ter bezleri ile erektör kaslar ve kıl folikülleri bulunur. Kan basıncı ve vücut ısısı düzenlenmesine yardım eden çok sayıda arteriovenöz anastomoz içerir.

HİPODERMİS

Dermisin altında bulunan yağ dokusu ve gevşek bağ dokusu içeren katmandır. Deriyi daha derinde bulunan yapılara gevşekçe bağlar. Hipodermis, subkutanöz fasya ve kalın olduğu yerlerde panniculus adiposus olarak adlandırılır.

 Derinin Rengi : Melanin ve karoten pigmentlerine, dermal kan damarlarının sayısına ve damarlarda akan kanın rengine bağlıdır.

  • Melanin: Melanositlerden sentezlenir. Deri, göz ve saç rengini verir.
  • Eumelanin: Epidermis, iris, kahverengi ve siyah saçta bulunur.
  • Pheomelanin: Sistein içeren ve kızıl saçta bulunan pigment.
 Melanositler : Uzantıları basale ve spinosum keratinositlerin arasında uzanırlar. Melanomlar melaninin sentezlendiği organellerdir. Koruyucu etkisi, iyonize radyasyonun oluşturduğu serbest radikalleri absorbsiyon etme yeteneğidir. Koyu-açık renkte derinin melanosit sayısının farklı olması ilişkisi yoktur. Pigmentasyonda farklılık, melanin sentezi, biriktirilmesi ve yıkımı oranlarındaki farklılıklarla ilişkilidir.

Melanin Sentezini Azaltan Faktörler:

  • Albinizm: Tirozini melanine çeviren tirozinaz aktivitesinin olmamasıdır. Tipik melanozomları var ama Evre II’den öteye geçemezler.
  • Hidrokinon: Yaşlılık lekelerinin tedavisinde kullanılan bazı ürünlerin aktif maddeleri, melanin sentezini inhibe eder.

Melanin Sentezini Arttıran Faktörler:

  • Uzun süre UV ışığa maruz kalma.
  • Hipofizden salgılanan α ve β MSH (Melanosit uyarıcı hormon) etkisi.
  • Addison Hastalığı (Hpoadrenalizm): Böbrek üstü bezi yetmezliğinde, kanda kortizol azalması hipofizden ACTH salgısına yol açar. Aynı süreçte hipofizden MSH da salgılanır. Bu hormon tirozinaz aktivitesini uyarur. Deri rengi koyulaşır.

Kalın ve İnce Deri Arasındaki Farklılıklar:

  • Kalın deri, avuç içi ve ayak tabanında bulunur. Vücudun geri kalanı ince deri ile örtülüdür.
  • İnce deride stratum corneum ve stratum granulasum daha incedir.
  • İnce deride Stratum Lucidum görünmez.
  • İnce derinin stratum basalesi daha az Merkel hücresi içerir.
  • Kalın deride olan dermatohlyphicler (parmak izi çizgileri) ince deride bulunmaz.
  • Kalın deride kıl folikülü bulunmaz.
  • İnce deride ekrin ter bezi daha az yağ bezi daha çoktur.
  • İnce deri dermişinde; glans penis, labia minora ve dudakların vermillion sınırı hariç kıl folikülleri bulunur.
  • İnce deride elastik lifler daha çokken, dermal papillalarında Mesiner korpüskülleri daha azdır.

Parmak İzi:

  • Parmakların son eklemi ve uç kısmındaki kıvrımlardan meydana gelir.
  • Parmak izi tespiti, iç derideki papillalar sayesindedir. Tek yumurta ikizlerinin bile parmak izleri farklıdır.
  • Aktinik Keratoz: Deri kanseri öncüsü olarak kabul edilen kalın, kabuklu, pembe-kırmızı oluşumlardır.
  • Vellus: İnce, kısa kıllardır. Pubertede cinsiyete bağlı olarak terminal kıllar vücudun belli bölgelerinde vellusun yerini alır.
  • Lanugo: Gebeliğin 5. ya da 6. Ayında fetüs çok ince kıllarla (lanugo) örtülüdür.
  • Artrisi: Kongenital kıl yokluğudur.
  • Hipertrikoz: Kongenital fazla miktarda kıl folikülü oluşumu ve aşırı kıllanmadır.

İktiyüz (Balık Pulu Hastalığı): Derinin aşırı keratinizasyonudur. Otozomal resesif ya da X’e bağlı geçişlidir. Şiddetli olgularda palyaço fetüs görünümü vardır.

Derinin Yağ Bezleri-Glandula Cebaceae:

Yağ bezinin asiner hücreleri lipit damlacıları ile doludur. Basit alveolar ve holokrin bezdir.

Ter Bezleri:

Ekrin (Merokrin) ve Apokrin olmak üzere iki tiptir.

Ekrin tip ter bezi: İnsanda En çok bulunan ter bezidir. Glans penis, glans klitoris ve vermillion sınırı hariç vücudu örten hemen hemen her yerde bulunur. Kıvrımlı tübüler bezlerdir. Salgılayıcı hücrelerle bazal lamina arasında çok sayıda miyoepitelyal hücreler bulunur. Ekrin ter sulu bir salgıdır; sodyum klorür, üre, amonyak, ürik asit içerir.

Apokrin tip ter bezi: Başlıca aksilla, pubis ve anal bölge ile memenin areola bölgesinde bulunur.  Salgılayıcı hücrelerle bazal lamina arasında miyoepitelyal hücreler bulunur. Apokrin ter ilk salgılandığında kokusuz ve viskoz bir sıvıdır. Kokusunu bakteriler etkisiyle kazanır.

Tırnaklar: Korneum tabakası ile analogtur fakat ondan daha sert, daha fazla keratinize olmuş hücrelerin oluşturduğu plaklardır.

SİNİR SONLANMALARI

  • Pacinian Korpüskülü: Derin dermişte ve hipodermiste (parmak ucu) bulunur. Basınç ve titreşimi algılar.
  • Meissner Korpüskülü: Dermal papillada (kılsız deri, dudak, ayak tabanı, avuç içi) bulunur. Dokunma duyusunu taşır.
  • Ruffini Korpüskülü: Dermiste bulunur. Mekanoreseptördür.
  • Krause Korpüskülü:Dermiste bulunur. Soğuk ve basınç duyusudur.
  • Merkel Hücreleri: Stratum Basalede bulunur. Mekanoreseptördür.

KPSS LISANS
22 Temmuz 2018

Üye OlŞifremi Unuttum