Epitel Doku ve Özellikleri | DersinÖzü

Epitel Doku ve Özellikleri

DersinÖzü
Mayıs 12, 2017

EPİTEL DOKU

Endoderm – Organizmanın iç epitel dokusunu oluşturur.

Mezoderm – Tüm bağ, destek ve kas dokusunu oluşturur

Ektoderm – Dış epitel doku ve sinir dokuyu oluşturur.

Epitel Doku

Hücreler arası aralık ve madde çok az epitel doku embriyonun her 3 yaprağından da gelişir.

Epitel Doku Görevleri: örtü ve korunma, absorbsiyon ve reabsorbsiyon, sekresyon, transport, uyarılabilme,  kasılma.

*Eklem boşlukları ve irisin ön yüzü hariç organizmanın tüm iç ve dış yüzeyi epitel dokuyla örtülüdür.

Epitel doku bu görevler dışında bölgesine göre başka görevlerde üstlenir. Örneğin böbrek ve bağırsaklarda emilim, solunum sisteminde süpürme, dilde tat, burunda koku…

Epitel dokuda kas hücresi olmamasına rağmen protein yapılar sayesinde kasılmalar gösterir.

Aşırı mekanik etki ve travma durumlarında daha sık yenilenir uterusta 28 günde bir bağırsakta birkaç günde bir.

Epitel doku 3 grupta incelenir: Örtü, Salgı, Duyu epiteli. Fakat örtü epiteli à midede salgı da yapabilir

Örtü Epiteli

Sıkı devamlı bir tabaka oluştururlar. Alt yüzeyleriyle bazal lamina adı verilen bir yapı aracılığıyla bağ doku üzerine otururlar. Örtü epiteli damarsız bir dokudur. Bağ doku içindeki damarlardan bazal lamina aracalığıyla difüzyon yoluyla beslenir. Fonksiyonlarını gerçekleştirdikleri serbest üst yüzeylerine apikal yüz ya da apikal kutup denir. Beslenmenin sağlandığı yüze bazal yüz denir. Bütün örtü epiteli türleri bir bazal lamina üzerine oturur.

Mikrovilluslar: Hücreden dışarı doğru uzanan eldiven parmağı şeklinde uzantılardır. Emilim yüzeyini arttırır. İnce bağırsak epitelinin apikal yüzünde bulunur. Fırça görünümü verdiği için Fırçamsı kenar olarak da adlandırılır.

Stereosilyalar: silya olmalarına rağmen hareketli uzantılar değildir. Erkek genital yollarının bir bölümünde görülür.

Kinosilyalar: Hep aynı yöne hareket ederler. Mukoza yüzeyinde süpürme işlemi yaparlar. Yapıları içte hareketi sağlan özel düzellenmiş mikrotübül sisteminden ve bunların oturduğu sentriyol düzenine benzeyen bazal cisimciklerden oluşur. Çiftli mikrotübülüs adı verilen bu borucukların birbirinden kayması şeklinde hareket sağlanır. Bu hareketin sinirsel kontrolü yoktur.

Örtü epiteli hücrelerinde birbirine bakan yan yüzlerinde bazı yapı özellikleri gelişmiştir. Bu bağlantıların 3 yapı özelliği vardır : Zonula Oklüdens, Zonula Adherens, Makula Adherens (Desmozom).

Tek Katlı Yassı Epitel: Çok yayvandır. Apikal ve bazal kısımları ayırt etmek mümkün değildir. Tüm dolaşım sisteminin iç yüzü tek katlı yassı epitel ile döşelidir (Endotel). Karın ve göğüs boşluklarının iç yüzü karındaki mide bağırsak gibi organların dış yüzü, akciğer alveolleri ve böbrekte henle kulbunun ince parçasını döşer.

Tek Katlı Kübik Epitel

Tek Katlı Basit Prizmatik Epitel: Safra kesesinin iç yüzünü döşer. Mukus salgılanmasına rağmen mide mukozasının iç yüzünü döşer. Böbrekte toplayıcı kanalların son kısımlarını döşer.

Tek Katlı Çizgili Kenarlı Prizmatik Epiteli: Mikrovilluslar gibi fırçamsı ince bağırsakta ve emilemde görevli. Komşu hücreleriyle bağlantısı zonula okludens.

Tek Katlı Kinosilyalı Prizmatik Epitel: Apikal yüzeyde hareketli ipliksi kinosilyalar vardır. Uterus iç yüzü ve erkek genital yollarında bulunur.

Tek Katlı Stereosilyalı Prizmatik Epitel: Apikal yüzeyde mikrovillus gibi yapılar var. Yaygın olmayan bir epitel türü. Erkek genital boşaltma yollarının çok sınırlı bir bölümünde görülür.

Yalancı Çok Katlı Epitel: bütün hücreler aynı bazal laminaya oturur. Yalancı çok katlı olmasının nedeni çekirdeklerinin konumlarının farklı olmasıdır. Kinosilya da içerebilir. Kinosilyalı türleri: Trochea ve bronchosların iç yüzünü döşer.

Çok Katlı Kübik Epitel: Çok yaygın görülmez. Kat sayısı ikiyi geçmez. Epidermal ter bezlerinde görülür.

Çok Katlı Prizmatik Epitel: Çok yaygın bir epitel değil. Üretranın bir bölümü, tükrük kanallarının bir bölümü ve prostatta görülür.

Çok Katlı Değişici Epitel (Transisyonel): Mesane gibi yapıların iç yüzeyinde görülen bu epitel doku organın dolu ya da boş olmasına göre kat sayısını değiştirdiği için bu adı almıştır. Bu epitel intrasellüler aralığın en geniş olduğu epitel türüdür. Bu da hücrelerin birbiri üzerinden kayarak kat sayıları değiştirmesini sağlar.

Çok Katlı Boynuzlaşmayan Yassı Epitel:

Çok Katlı Boynuzlaşan Yassı Epitel: Dış bölgelerde derinin yüzeyi boynuzlaşan türde çok katlı yassı epitelle döşenir. Epidermis adını alır. Kalınlığı farklılık gösterir.(ayak tabanı, göz kapağı)

Hemidesmozomlar hücrenin hanhi yüzeyiyle ilgili yapılardır? Cevap: Bazal yüzey

Madde geçişinin kapalı olduğu bağlantı türü? Cevap: Zonula Oklüdens.

Mikrotubulus hangi görevle ilgilidir? Cevap: Emilim.

Kinosilya ve stereosilya arasındaki farklar nelerdir? Cevap: Kinosilya hareketli ve mikrotubuluslar var. Stereosilya hareketsiz ve mikrotubulus yok.

Miyoepitel hücreler hangi özellikleriyle kasılabilme olayını gerçekleştirirler? Cevap: Mikroflamanlar.

Yalancı çok katlı epitel türünde hangi özellik epitele çok katlı bir görünüm sağlar? Çekirdek konumlarının farklı oluşu.

Hangi özelliğinden dolayı tek katlıdır? Bazal membrana tek sıra halinde oturmuş olmaları. (Hepsi bazal membrana temas eder.)

Desmozom derinin hangi tabakasında bulunur? Stratum spinozum

Kadherin hangi bağlantılarda bulunur? Desmozom, Zonula Adherens

Endotel, mezotelde bulunan epitel türü? Tek katlı yassı.

Böbrek tübüllerinde bulunan epitel türü? Tek katlı kübik.

Sindirim kanalı, uterus ve tüplerde bulunan? Tek katlı prizmatik.

Epidermis, vajina, korneada bulunan epitel türü? Çok katlı yassı

Ureter ve mesanede? Çok katlı değişici.

Büyük solunum yollarında bulunan epitel? Yalancı çok katlı silli silindirik.

Epididimiste bulunan epitel? Yalancı çok katlı stereosilyalı silindirik.

Kastaki ara filaman? Desmin

Mezenşimen kökenli hücrelerdeki ara filaman? Vimentin

Epitel hücredeki ara filaman? Sitokeratin

Hücreye desteklik ve hareketlilik sağlayan? Mikrotübül

Nerelerde mikrotübül bulunur? Sentriol, silya, mitoz mekiği, flagelle

Hücre bölünmesinde mitoz mekiğini oluşturan organel? Sentriol

Mitoz yiyicelerin besinleri almasında hangi yapı rol oynar? Mikroflament

Ortada 2 tekli, çevrede 9 ikili mikrotübüle ne ad verilir? Aksonem

Çevredeki tübülleri birbirine bağlayan? Neksin

Çevredeki tübülleri ortadakine bağlayan? Işınsal uzantı

Mikrotubulde hareketi sağlayan kol? Dinein

Mikrotubulu eski haline getiren kol? Kinezin

Çekirdek zarının memranı hangi organelle devam eder? GER

Yaşlı membran hücre içinde birikmesi? Lipofuksin

İntegral proteinler ? İyon kanalı

Hücre dışına bakan periferal proteinler? Reseptör

Hücre içine bakan periferal proteinler? Enzim

Membranda ne artınca akışkanlık bozulur? Kolesterol

Hücre membranının markırı nedir? Na+K+ ATPaz

Yapısında en çok protein olan zar? Mitokondri iç zarı.

Yağ asitleri mitokondri iç zardan hangi protein ile geçer? Karnitin

Hücre dışına salgılanacak proteinler nerde sentezlenir? GER

Lizozomal enzimler nerde sentezlenir? GER

Nissl Cisimciğini oluşturan organel ? GER

Stereoid sentezi nerede? DER

İlaç detoksifikasyonu, glikojen ve yağ metabolizmasında görevli olan? DER

İskelet kasında kalsiyum nerde depolanır? DER

Hangi organellerde DER fazla? İskelet kası, adrenal korteks, karaciğer

Karbonhidrat, SO4, PO4 nerede eklenir? GER+Golgi

Golgiden boğumlanarak ayrılan organel? Lizozom

Lizozom hangi hücrelerde fazla? Makrofaj

Olgun lizozom? Primer Lizozom

Yabancı madde ile birleşmiş lizozom? Sekonder lizozom (fagolizozom)

Reseptör aracılı endositozda görevli protein? Klatrin

Hücrede LDL reseptörü nerde? Klatrin üzerinde

Transferrin hücreye nasıl alınır? Klatrin kaplı vezikülle

Reseptör aracılı emilen vitamin hangisi? B12

Hatalı proteinleri yıkım için proteozom a aktaran ne? Ubikuitin

K.C ve böbrekte bazı ilaç ve organelleri yıkan organel? Peroksizom

Uzun zincirli Y.A parçalayan organel? Peroksizom

KPSS LISANS
22 Temmuz 2018

Üye OlŞifremi Unuttum