Tırtak - Hayvanlar Alemi | DersinÖzü

Tırtak

DersinÖzü
Mart 25, 2018

Tırtak, Bayağı yunus olarak da bilinir, yunusgiller ailesinden Türkiye’nin tüm denizlerinde yaşamını sürdüren ve bütün dünyada büyük okyanusların farklı bölgelerinde yaygın olan bir yunus türüdür. Tırtak dünyada en çok bilinen yunus türüdür.

ÖZELLİKLERİ

Tırtak türünün sırtı siyah, kahverengi ve karın kısmı beyazdır. Yan tarafında açık sarı renkten gri renge geçen uzun alanlar vardır. Bölgesel olarak bu canlının renklerinde farklılıklar olabilir; bazılarının yanlarındaki sarı-gri alanlar tamamen eksiktir. Tırtak yunusu tüm yunusların ve hatta tüm balinaların arasında en renkli olanıdır. Bu yunus türünün boyu 1,70-2,40m olur.

YAŞAM ŞEKİLLERİ

Bütün yunuslar gibi tırtak da balıklar ve ara sıra mürekkep balıkları ile beslenir. Çok hızlı bir yunus türüdür ve gemilerin önlerinde oluşan “Bıyık” denilen dalganın içinde yüzmeyi sever. Diğer yunuslar gibi, çok gelişmiş bir sosyal sistemin içerisinde yaşar. Oluşturdukları sürüler bazen 1.000 yunustan oluşur. Yazın bu topluluk küçük gruplara bölünür. Yunuslarda birbirine yardım etmek çok doğal bir şeydir. Örneğin, hasta yunusların diğer yunuslar tarafından taşınılıp nefes aldırmak için su yüzüne çıkarıldıkları izlenmiştir.

DOĞUM

Eğer bir yunus doğum yapacaksa diğer yunuslar onun etrafında bir çember oluşturup o yunusu olası köpek balığı saldırılarına karşı korurlar. Yavru yunuslar annelerinden ilk önce kuyrukları ile çıkar. Çünkü ilk önce kafası çıksaydı, iki saat süren doğum sırasında boğulurdu. Hemen doğumdan sonra anne, yavrusunu su yüzüne itekleyerek, yavrunun ilk kez nefes almasını sağlar. Yavru yunus bir yıl boyunca emzirilir ve toplam 3 yıl boyunca annesinin yanında yaşar.

KORUNMALARI

Eskiden dünyanın bazı yerlerinde tırtaklar insanlar tarafından avlanılmışlardır. Örneğin geçmişte Peru’da ve Karadeniz’de çok tırtak avlanılmıştır. 1960’lı yıllarda Akdeniz ve Karadeniz’de tırtak nüfusunda bir azalma olmuştur ama bunun nedenleri bugüne kadar aydınlatılamamıştır. Tırtakların bugüne kadar süren en büyük sorunları şunlardır: Gemilerin pervanelerine çarparak ölmeleri, balık ağlarına takılarak su altında boğulmaları ve günden güne azalan balıklar ve kirlenen deniz suyu.

SINIFLANDIRMA

Tırtak denilen yunusların sadece tek bir türden mi yoksa birkaç tür ya da alt türlerden mi oluştuğu konusunda farklı görüşler vardır. Bazı bilimcilere göre Delphinus bairdii ve Delphinus tropicalis gibi diğer türleri vardır ama bunlar bilimcilerin çoğunluğu tarafından tanınmaz. Bunlar gibi şimdiye kadar 20 tırtak türü ortaya koyulup sonra tekrar vazgeçilmiştir.

1990’lı yıllardan beri Tırtak türünün ikiye ayrıldığı yeni bir görüşşeklini kabul eden zoologların sayısı günle artmaktadır:

  • Uzun burunlu tırtak (Delphinus capensis)
  • Kısa burunlu tırtak (Delphinus delphis)

Ama bunların iki ayrı tür mü, alt tür mü yoksa hatta sadece alt türlerin variyantları mı oldukları konusunda hala anlaşmazlıklar devam etmektedir.

ALES
19 Kasım 2017

Üye OlŞifremi Unuttum